Koronawirus jako metafora życia – spostrzeżenia stoickie

Jeden z zaprzyjaźnionych stoików zasugerował mi, żebym kolejny wpis na blogu poświęcił histerii wokół koronawirusa. Jednocześnie, tego samego dnia, inny zaprzyjaźniony stoik zwrócił mi uwagę, że ludzie bagatelizują zagrożenie i że warto o tym napisać. Jak jest zatem? Ludzie reagują przesadnie czy niedosadnie?

Continue reading “Koronawirus jako metafora życia – spostrzeżenia stoickie”

Przekleństwo nadprodukcji?

Ostatnio zetknąłem się w obszarze filozofii kultury z kategorią nadprodukcji. Autorka interesującego tekstu na ten temat pisze między innymi:

„NADPRODUKCJA jest wynikiem przeniknięcia mechanizmów rynkowych do wszystkich obszarów naszego życia, pól twórczości, instytucji, w których pracujemy.

Continue reading “Przekleństwo nadprodukcji?”

Zdeterminowani do wolności

Jednym z tematów, który stale powraca w historycznych opracowaniach filozofii stoickiej, jest problem wolności człowieka. Pytają o to również często współcześni czytelnicy tekstów stoickich oraz uczestnicy stoickich warsztatów. Kłopotem, na który zwraca się tu uwagę, jest pewien paradoks albo dziwna niekonsekwencja twórców antycznej doktryny stoickiej.

Continue reading “Zdeterminowani do wolności”

Stoicki poradnik klimatyczny

Antyczni stoicy często wyrażali się krytycznie o postępie cywilizacyjnym. Już wtedy, u zarania dziejów cywilizacji zachodniej, zwracali uwagę na to, że ludzie mają niebezpieczną skłonność, by traktować postęp, wszelkie techniczne nowinki, jako wartość samą w sobie, cel sam w sobie.

Continue reading “Stoicki poradnik klimatyczny”

Dystans do świata

Współczesny popularyzator stoicyzmu William B. Irvine, podczas zjazdu stoików w Nowym Jorku cztery lata temu, powiedział, że nigdy jeszcze w historii ludzkości w jednym miejscu nie zgromadziło się tylu zwolenników stoicyzmu. Nigdy też stoicyzmu nie uprawiało tylu ludzi, co współcześnie.

Continue reading “Dystans do świata”

Czego należy sobie życzyć?

Nowy Rok to okazja do składania życzeń tak innym, jak i sobie samemu. Część z nich ma charakter konwencjonalny i przez to nieco trywialny. Co roku powtarzamy więc te same oklepane formułki, życząc innym szczęścia i spełnienia w życiu prywatnym i zawodowym, dając w ten sposób raczej wyraz naszej pamięci o danej osobie, niekoniecznie zaś wiary, że istotnie uda jej się te cele osiągnąć. Określenie „dobrze komuś życzyć” znaczy dzisiaj przede wszystkim tyle, co myśleć o kimś życzliwie.

Continue reading “Czego należy sobie życzyć?”

Relacja jak piękna tkanina

Czytamy u Epikteta: 

„Tak samo i tkacz nie robi wełny, ale którąkolwiek wełnę otrzyma, na niej dowodzi swego tkackiego kunsztu. (…) Ty otrzymałeś materiał, przetwarzaj go zatem. Kiedy wywiążesz się z zadania, nie doznawszy żadnego niepowodzenia, jedni spotykając się z tobą będą ci gratulować szczęścia, żeś wyszedł obronną ręką, drudzy natomiast, mając wzrok wyostrzony na te sprawy, kiedy zobaczą, żeś przyzwoicie się sprawił, będą cię chwalić i podzielać twą radość. Jeżeli jednak spostrzegą, żeś się wywiązał z zadania, ponosząc przy tym uszczerbek własnej godności, postąpią wprost przeciwnie.” 

Epiktet, Diatryby, przeł. L. Joachimowicz. 

Continue reading “Relacja jak piękna tkanina”

Poszerzenie pola doświadczania świata

Jednym z najbardziej uporczywych stereotypów na temat stoicyzmu i oferowanej przez niego praktyki umysłowej jest pogląd, że znany stoicki motyw walki z emocjami musi, o ile w ogóle da się go przeprowadzić, w sposób nieuchronny prowadzić do wykształcenia cech podobnych psychopacie.

Continue reading “Poszerzenie pola doświadczania świata”

Każda relacja jest relacją ze sobą. Zaproszenie na warsztaty stoickie

Planujemy warsztaty stoickie poświęcone relacjom. Osoby, które wczytają się w program warsztatów, zwrócą uwagę, że w opisie jednego z głównych modułów użyte jest dziwne greckie słowo: horme. Co ono oznacza i dlaczego powołuję się na ten termin, zapraszając na warsztaty? Chciałbym to teraz krótko wyjaśnić. 

Continue reading “Każda relacja jest relacją ze sobą. Zaproszenie na warsztaty stoickie”

Pluskwy, wino i eksperyment Chryzypa, czyli relacja ze Stoiconu 2019

Ok. 300 roku przed naszą erą zamożny kupiec Zenon, pochodzący z Kition, wyrusza w drogę, która – jak wydawało się – miała zadecydować o jego przyszłości zawodowej. Na cel swej podróży wybiera Ateny, prężnie rozwijające się greckie państwo-miasto (polis).

Continue reading “Pluskwy, wino i eksperyment Chryzypa, czyli relacja ze Stoiconu 2019”

Czym jest szczęście według stoików?

Byłem niedawno w Łodzi na niezwykłej imprezie, mianowicie na Igrzyskach Wolności. Głównym powodem wizyty był wieczór promocyjny mojej książki „Zakazana historia filozofów”. Jakkolwiek książka nie jest ściśle stoicka w przesłaniu, spotkanie zorganizowane było pod ogólnym hasłem „Czy tylko stoicyzm nas uratuje?” – organizatorzy Igrzysk Wolności uznali, że w obliczu wyzwań i trudności, przed jakimi stajemy jako kraj, naród i cywilizacja, warto porozmawiać o stoicyzmie jako swego rodzaju remedium czy formie ratunku. 

Continue reading “Czym jest szczęście według stoików?”