Instynkt plemienny

Parę lat temu zacząłem biegać. Wcześniej grałem w koszykówkę, ale kontuzje zmusiły mnie do zmiany dyscypliny. Początkowo ciężko było mi się przestawić, bo koszykówka to sport zespołowy, pozwalający zaspokoić plemienny instynkt identyfikacji z grupą, jest ponadto bardzo dynamiczny i z dużym stopniem nieprzewidywalności przebiegu potyczki. Tymczasem bieganie jest raczej indywidualne i monotonne. 

Continue reading “Instynkt plemienny”

Dwie strony mocy a stoicyzm

Do kin weszła w zeszłym miesiącu kolejna, podobno ostatnia, część sagi „Gwiezdne wojny”. Od roku 1977, kiedy to miała miejsce premiera pierwszej części oryginalnej trylogii w reżyserii George’a Lucasa, jednym z dominujących motywów filmu była koncepcja mocy, która może przybrać dwie główne postaci, dobrą i złą, określane odpowiednio jasną i ciemną stroną mocy. Dzięki temu rozwiązaniu filmy serii mogły skupić się nie tylko na pokazywaniu efektownych scen walk w kosmosie, ale także na śledzeniu duchowych zmagań bohaterów obdarzonych dostępem do mocy.

Continue reading “Dwie strony mocy a stoicyzm”

Czego należy sobie życzyć?

Nowy Rok to okazja do składania życzeń tak innym, jak i sobie samemu. Część z nich ma charakter konwencjonalny i przez to nieco trywialny. Co roku powtarzamy więc te same oklepane formułki, życząc innym szczęścia i spełnienia w życiu prywatnym i zawodowym, dając w ten sposób raczej wyraz naszej pamięci o danej osobie, niekoniecznie zaś wiary, że istotnie uda jej się te cele osiągnąć. Określenie „dobrze komuś życzyć” znaczy dzisiaj przede wszystkim tyle, co myśleć o kimś życzliwie.

Continue reading “Czego należy sobie życzyć?”

Jakie jest życie w filozofii?

Mój poprzedni wpis powstał przy okazji Światowego Dnia Filozofii, jako forma uczczenia tej okoliczności. Zatytułowałem go nieco prowokacyjnie ale też bardzo osobiści, to znaczy w postaci pytania, czy jest życie poza filozofią? Przesłanką do tego pytania było moje szczególne indywidualne doświadczenie, ale też takie z którym dzielili się ze mną inni znajomi filozofowie, że mianowicie filozofia, bez względu na to, co ze sobą niesie, jest drogą bez odwrotu. Jeśli już raz zacznie się filozofować, nie można już potem przestać, zadowoleni czy nie, musimy to po prostu robić dalej. Continue reading “Jakie jest życie w filozofii?”

Relacja jak piękna tkanina

Czytamy u Epikteta: 

„Tak samo i tkacz nie robi wełny, ale którąkolwiek wełnę otrzyma, na niej dowodzi swego tkackiego kunsztu. (…) Ty otrzymałeś materiał, przetwarzaj go zatem. Kiedy wywiążesz się z zadania, nie doznawszy żadnego niepowodzenia, jedni spotykając się z tobą będą ci gratulować szczęścia, żeś wyszedł obronną ręką, drudzy natomiast, mając wzrok wyostrzony na te sprawy, kiedy zobaczą, żeś przyzwoicie się sprawił, będą cię chwalić i podzielać twą radość. Jeżeli jednak spostrzegą, żeś się wywiązał z zadania, ponosząc przy tym uszczerbek własnej godności, postąpią wprost przeciwnie.” 

Epiktet, Diatryby, przeł. L. Joachimowicz. 

Continue reading “Relacja jak piękna tkanina”

Poszerzenie pola doświadczania świata

Jednym z najbardziej uporczywych stereotypów na temat stoicyzmu i oferowanej przez niego praktyki umysłowej jest pogląd, że znany stoicki motyw walki z emocjami musi, o ile w ogóle da się go przeprowadzić, w sposób nieuchronny prowadzić do wykształcenia cech podobnych psychopacie.

Continue reading “Poszerzenie pola doświadczania świata”

Każda relacja jest relacją ze sobą. Zaproszenie na warsztaty stoickie

Planujemy warsztaty stoickie poświęcone relacjom. Osoby, które wczytają się w program warsztatów, zwrócą uwagę, że w opisie jednego z głównych modułów użyte jest dziwne greckie słowo: horme. Co ono oznacza i dlaczego powołuję się na ten termin, zapraszając na warsztaty? Chciałbym to teraz krótko wyjaśnić. 

Continue reading “Każda relacja jest relacją ze sobą. Zaproszenie na warsztaty stoickie”

Pluskwy, wino i eksperyment Chryzypa, czyli relacja ze Stoiconu 2019

Ok. 300 roku przed naszą erą zamożny kupiec Zenon, pochodzący z Kition, wyrusza w drogę, która – jak wydawało się – miała zadecydować o jego przyszłości zawodowej. Na cel swej podróży wybiera Ateny, prężnie rozwijające się greckie państwo-miasto (polis).

Continue reading “Pluskwy, wino i eksperyment Chryzypa, czyli relacja ze Stoiconu 2019”

Czym jest szczęście według stoików?

Byłem niedawno w Łodzi na niezwykłej imprezie, mianowicie na Igrzyskach Wolności. Głównym powodem wizyty był wieczór promocyjny mojej książki „Zakazana historia filozofów”. Jakkolwiek książka nie jest ściśle stoicka w przesłaniu, spotkanie zorganizowane było pod ogólnym hasłem „Czy tylko stoicyzm nas uratuje?” – organizatorzy Igrzysk Wolności uznali, że w obliczu wyzwań i trudności, przed jakimi stajemy jako kraj, naród i cywilizacja, warto porozmawiać o stoicyzmie jako swego rodzaju remedium czy formie ratunku. 

Continue reading “Czym jest szczęście według stoików?”